Stadsbos
Langs de Meeuwenlaan wordt het Vliegenbos beheerd als park, maar in het grootste deel mag de natuur zijn gang gaan. Hierdoor heeft het een natuurlijk aanzien gekregen; geen aangeharkt park maar een echt stadsbos.


Iepenrijk loofbos
Het Vliegenbos is tussen 1912 en 1918 aangelegd als stadsbos met veel iepen en essen. In de Tweede Wereldoorlog is het grootste deel van de bomen gekapt wegens een gebrek aan brandhout. Alleen een laan met iepen langs het volkstuincomplex en een kleine 100 bomen in de bosvakken overleefde de oorlog.

Maar de gekapte bomen liepen vanuit de stronken weer uit en daardoor ontstond opnieuw een iepenrijk loofbos. Hoewel de iepengemeenschap ook is getroffen door de iepenziekte is, dankzij het stringente beleid van de gemeente Amsterdam op dit gebied, de schade beperkt gebleven. Het Vliegenbos is daardoor nog steeds een iepenrijk loofbos en inmiddels uniek in West-Europa.


Flora en fauna
Regelmatig worden er door de afdeling Amsterdam van IVN vereniging voor natuur- en milieueducatie excursies georganiseerd. Werkgroepen van de KNNV (Koninklijke Nederlandse Natuurstudie Vereniniging tellen er planten, paddestoelen, mossen, vleermuizen, amfibieën, insecten en de Vogelwerkgroep Amsterdam volgt ontwikkelingen in de grote vogelgemeenschap.

Naast iepen zijn er bijzondere kruiden en paddenstoelen te vinden. Verder broeden er de zeldzame groene spechten, boomvalken en ijsvogels. Sinds kort jaagt er ook een havik in het bos. Ook vliegen er dwergvleermuizen en ruige dwergvleermuizen.

De groene en bruine kikker, de gewone pad en de kleine watersalamander kwamen vroeger veel voor in het Vliegenbos. In 1990 is echter het slotenpatroon veranderd en een gemaal geplaatst. Amfibieën komen nu nog steeds maar wel veel minder voor.
De Stichting W.H. Vliegenbos stelt voor om de vrije in- en uitstroom van water vanuit het zijkanaal in het zuidelijk deel van het Vliegenbos terug te brengen. Dit is gunstig voor de waterkwaliteit en voor de amfibieën.

Dat er in het Vliegenbos vleermuizen voorkomen, dat wisten we. Welke precies en hoeveel, dat wisten we niet. Een recente inventarisatie wijst uit dat er drie soorten in het bos voorkomen. Het betreft de dwergvleermuis, de ruige dwergvleermuis en de laatvlieger. Met name de noordoosthoek van het Vliegenbos, het sportpark, is populair onder de dwergvleermuizen welke daar in groten getale aanwezig zijn. Van de ruige dwergvleermuis en de laatvlieger zijn enkele exemplaren waargenomen, jagend in het bos en langs de westrand van het bos.
Meer informatie over vleermuizen vindt u hier.


Dood hout
Dood hout komt in behoorlijke mate voor, zowel staand als liggend, ook dikke stammen. Dood hout vormt een essentieel onderdeel van het ecosysteem bos. Staand dood hout is een nestgelegenheid voor vleermuizen, spechten en andere holenbroeders, liggend dood hout is een biotoop voor insecten, varens, mossen en paddestoelen.



Ecologische verbinding
Het Vliegenbos grenst aan andere groene gebieden in Amsterdam-Noord; het Rietland ten oosten, het Noorderpark ten westen en de Grote Die en het Baanakkerspark ten noorden. Hierdoor is het Vliegenbos een belangrijke schakel in de stadsnatuur.